Belastingvrij Bekaert schrapt 600 banen

Een bedrijf dat geen belastingen betaalt, dat zijn aandeelhouders rijkelijk in de watten legt… Maar toch moeten bij staaldraadproducent Bekaert 600 banen verdwijnen. Een mokerslag voor het personeel, dat nog maar pas werkzekerheid tot 30 juni 2014 had gekregen.

Het was een koude ochtend, die donderdag de 2^de februari. Op bijzondere ondernemingsraden in de vestigingen in Aalter, Zwevezele en Ingelmunster kregen de vakbonden bij staaldraadproducent Bekaert te horen dat in ons land in totaal 600 jobs moeten verdwijnen. “Wegens de economische crisis en de onzekere tijden”, klonk het.

Bij het personeel sloeg het nieuws in als een bom. Vorig jaar was nog maar een nieuwe cao afgesloten die de arbeiders werkzekerheid garandeert tot 30 juni 2014. Van die belofte blijft niks meer over. “We kampen al een tijd met veel economische werkloosheid”, zegt Kenneth Blomme, ABVV-hoofdafgevaardigde in Bekaert Aalter. “Maar dit komt hard aan. Zoveel naakte ontslagen had niemand verwacht.”

In Zwevegem verdwijnen 154 jobs, in Ingelmunster 68. Vooral de vestiging in Aalter wordt zwaar getroffen. Van de 490 banen wil de directie er 387 wegsaneren. Er blijven nauwelijks 100 mensen over. Bij de vestiging in Aalter wordt vooral zaagdraad gemaakt, waarmee silicium voor zonnepanelen gezaagd wordt. Omdat de markt voor zonnepanelen wereldwijd in elkaar stort, verkoopt Bekaert ook veel minder zaagdraad. “De concurrentie tussen Bekaert en zijn Japanse concurrenten is bikkelhard”, zegt Marc Staelens, gewestelijk secretaris van ABVV Metaal. “Een echte oorlog, en het zijn de werknemers die sneuvelen.”

Nul komma nul euro belastingen

Internationaal is de Bekaert-groep nochtans niet bepaald verlieslatend. Tussen 2008 en 2010 steeg de brutowinst van 400 miljoen euro naar 700 miljoen euro, vooral dankzij rendabele investeringen in groeiregio’s in Azië en Latijns-Amerika. Maar terwijl de dollars naar de aandeelhouders vloeien, hakt Bekaert in eigen land steeds verder in het personeelsbestand.

ACV Metea-secretaris Els De Vos: “Bert De Graeve, de CEO van Bekaert, spreekt over afdankingen alsof hij ondertussen zijn boterhammen aan het smeren is. Het doet hem niets. Maar we spreken hier wel over mensen, die nu op de werkloosheid terecht komen, in volle crisis. Ik heb daar heel veel moeite mee. Zeker als je ziet welke gunstmaatregelen de werkgevers krijgen. Kijk maar naar de notionele-interestaftrek. Grote multinationals betalen nauwelijks belastingen, maar zetten wel mensen op straat.”

Daar legt de ACV-secretaris inderdaad de vinger op de wonde. De studiedienst van de PVDA besloot de jaarrekeningen van de staaldraadproducent eens uit te pluizen en ontdekte dat de nv Bekaert bitter weinig belastingen betaalt (lees hier de studie). De voorbije vijf jaar slaagde het bedrijf er zelfs in om geen eurocent belasting te betalen. PVDA-voorzitter Peter Mertens kan zijn verontwaardiging niet verstoppen: “Hoe lang moeten wij blijven aanvaarden dat multinationals, die wereldwijd grote winsten maken, in België géén belastingen betalen, maar wel honderden werknemers op straat zetten?”

De vrije markt van zijn beste kant

Volgens Mertens moeten de afdankingen bij Bekaert alleen maar dienen om het rendement voor de aandeelhouders op peil te houden. “Werknemers worden afgedankt wegens ‘de toenemende onzekerheid’, maar voor de aandeelhouders schijnt de zon. Bekaert heeft de dividenden voor de aandeelhouders sinds 2006 verdubbeld en belooft ook in de toekomst een ‘stabiele en stijgende dividendenstroom’. Voor Bekaert komen de aandeelhouders eerst, niet de mensen.”

Ook Caroline Copers van het Vlaams ABVV reageerde in die zin over ontslagronde bij Bekaert: “Het is ronduit wrang om vast te stellen dat in het vette jaar 2010 de aandeelhouders hun dividend met 70% zagen stijgen tot 100 miljoen euro, terwijl 600 Belgische werknemers het gelag mogen betalen voor het magere jaar 2011. De vrije markt laat zich weer eens van haar beste kant zien.”

Uit de studie van de PVDA blijkt ook dat het coördinatiecentrum van Bekaert in 2010 via de notionele-interestaftrek een belastingkorting van liefst 39 miljoen euro kreeg. “Dat is meer dan genoeg om die 600 werknemers aan de slag te houden”, aldus Peter Mertens.

Les economie

Nadat de cijfers van de PVDA-studie de media haalden, reageerde de woordvoerster van Bekaert meteen. Bekaert betaalt in België wel degelijk winstbelasting, zei ze, met name: “128 miljoen euro per jaar aan belastingen,  roerende voorheffingen op dividenden, onroerende voorheffingen, RSZ en sociale werkgeversbijdragen en nog een reeks andere heffingen en bijdragen.”

Onzin, natuurlijk. Bekaert probeert loonkosten voor te stellen als een soort belasting op de winst. “Het is alsof je weigert te betalen bij de bakker, omdat je zonet bij de slager ook al iets gekocht hebt”, antwoordt Peter Mertens. “RSZ en sociale werkgeversbijdragen worden helemaal niet afgetrokken van de winst, maar horen bij de loonkosten. Winst is wat overblijft als je van de omzet alle kosten aftrekt. En het is die winst die in België niet belast wordt. Dat Bekaert sterk was in creatief boekhouden wisten we al. Maar dat Bekaert ook een heel nieuwe economische theorie heeft ontwikkeld, waarbij loonkosten een soort belasting worden, dat is wel bijzonder innovatief.”

“The Bekaert Way”

“Als Bekaert in België geen belastingen betaalt, dan is dat omdat Bekaert in België geen winst maakt”, probeerde de Bekaert-woordvoerster nog. “Hoezo, geen winst?”, reageert Peter Mertens. “Volgens de jaarrekeningen die Bekaert aan de Nationale Bank bezorgde, maakte de Belgische nv Bekaert op vijf jaar exact 124.640.172 euro winst. Die cijfers staan zwart op wit in de resultaatrekeningen die Bekaert zelf bij de Nationale Bank heeft neergelegd.”

“Bekaert fietst in een héél wijde bocht rond de kern van het debat. Moeten de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen? Of zijn alle lusten voor de aandeelhouders, en alle lasten voor de werknemers? De Bekaert-groep maakte in 2010 een recordwinst van 399 miljoen euro – een stijging met 133% – maar de vakbonden moeten vandaag wel 600 ontslagen slikken. Is dat ‘The Bekaert Way’, waar CEO Bert De Graeve zo prat op gaat?”, besluit Peter Mertens. “Wij willen dat er een wet komt die winstmakende bedrijven als Bekaert verbiedt mensen te ontslaan.”