De Octopusnota in een notendop
De Octopusnota werd in 2008 opgenomen in de Vlaamse regeringsverklaring van CD&V, sp.a en N-VA. Splitsen is het ordewoord.
Herwig Lerouge
1. “Splits het werkgelegenheidsbeleid”
De Octopusnota wil het werkgelegenheidsbeleid splitsen, wat zal uitmonden in een splitsing van de sociale zekerheid. Als elk gewest morgen bepaalt welk soort job een werkloze verplicht moet aanvaarden en wanneer een werkloze een ‘actief zoekgedrag’ vertoont, dan krijg je verschillende werkloosheidsreglementeringen. En als de tewerkstellingsprogramma ’s met loonlastenverlagingen voor doelgroepen (ouderen, personen met een handicap, alleenstaande ouders…) naar de gewesten gaan, dan krijg je verschillende loonlasten naargelang het gewest. Hetzelfde geldt voor de uitzendarbeid: als de regels verschillen, krijg je een verschillend arbeidsrecht.
In alle gevallen heb je dan niet meer dezelfde sociale zekerheid in Vlaanderen, Wallonië en Brussel en komen ook de andere stelsels van de sociale zekerheid onder druk. Bij de regionale verlaging, of afschaffing, van bijvoorbeeld werkloosheidsuitkeringen zullen getroffen mensen overstappen naar andere uitkeringsstelsels (invaliditeit, sociale bijstand…) die federaal bleven. Zullen de Vlaamse politici dan onder het mom van “transfers” niet eisen dat ook die uitkeringen gesplitst worden?
2. “Splits de belastingen”
Onder de noemer “financiële responsabilisering” wil de Vlaamse regering in haar Octopusnota meer fiscale autonomie door een volledige overdracht van de bevoegdheid inzake personenbelasting en door korting te mogen toekennen op de vennootschapsbelasting.
Vandaag int de federale regering de belastingen waarvan ze vervolgens en stuk verdeelt onder de gewesten en de gemeenschappen. Die verdeling houdt ook een solidariteitsmechanisme in. Zolang de belastinginkomsten per inwoner lager liggen in Wallonië en Brussel – een situatie die kan veranderen – zullen die twee regio’s naar verhouding wat meer middelen krijgen van de federale regering. Regionalisering betekent het einde van die solidariteit.
Het Vlaams ABVV wijst terecht op de gevolgen van een regionalisering van (delen van) de vennootschapsbelasting. Dat leidt tot ongezonde concurrentie tussen de regio’s waarbij kortingen in het ene gewest andere gewesten onder druk zullen zetten om ook de vennootschapsbelasting te verlagen. En daar is het Voka natuurlijk in de eerste plaats om te doen.
3. “Schaf Brussel af”
Herinner u de storm van protest toen De Wever in de verkiezingscampagne zei dat het Brussels Gewest best afgeschaft wordt. Nogal hypocriet, want die afschaffing staat met zoveel woorden in de Octopusnota die alle grote Vlaamse partijen hebben ondertekend. De nota wil twee grote deelstaten (Vlaanderen en Wallonië) met daarnaast een specifiek statuut voor Brussel én een Duitstalige Gemeenschap.
Dit betekent niet meer of niet minder dat de Vlaamse regering de Brusselse regio onder voogdij plaatst en zelf de plak zwaait over het Brussels beleid dat het stedelijk niveau overstijgt.
4. “Splits de trein”, splits x, splits y…
De Octopusnota vraagt de regionalisering van “gezondheids- en gezinsbeleid, dus onder meer met inbegrip van de gezondheidszorgverzekering en de gezinsbijslagen”. Op die manier is het toch moeilijk vol te houden dat aan de sociale zekerheid niet geraakt wordt.
De treinen ontsnappen niet aan het hakmes. “Ook de exploitatie van de NMBS moet geregionaliseerd worden.” Te gek voor woorden. Gaan de treinen stipter rijden als er drie NMBS’en komen?
Eveneens op het wenslijstje van splitsing staat: “de bevoegdheid over de volledige reglementering van de binnenvaart en de scheepvaart en het leefmilieubeleid op zee”, “verkeersveiligheid”, “telecommunicatie”, “jeugdsanctierecht”, “civiele bescherming”, “brandweer”, “organisatie van het OCMW”, “organisatie, de werking en de inrichting van politie en justitie en het Rampenfonds”…
