Regeringsvorming :: De Wever verandert het geweer van schouder

Vele krantencommentaren zien in de as Di Rupo-De Wever een unieke gelegenheid om een akkoord tussen de gemeenschappen te bereiken. Wat is er veranderd?

Tijdens zijn persconferentie voor de internationale pers op 8 juni had De Wever een Europese vlag opgehangen waar hij een landenster door een “leeuw” had vervangen. Het N-VA-kopstuk spreekt nu van confederalisme, maar dat is slechts een andere tactiek voor hetzelfde doel: de splitsing van België. (Foto Benoit Doppagne, Belga)

Bijna iedereen lijkt er over optimistisch dat De Wever en Di Rupo een akkoord zullen bereiken. De Wever wordt in de pers opgevoerd als een ander mens sinds 13 juni. Daarmee wordt precies een spons geveegd over de laatste jaren. Nochtans was N-VA aanwezig bij de maandenlange regeringsonderhandelingen in 2007 en de partij liet zich daar nou niet bepaald opmerken als de meest constructieve gesprekspartner. De CD&V moest bij het uitbreken van de bankencrisis zelfs het kartel met De Wever opblazen of het communautaire circus was ook toen nog in het land gebleven.

Wat is er nu zo anders? De onafhankelijkheid van Vlaanderen staat alvast nog met stip genoteerd in de partijstatuten van de N-VA. Daar wijkt De Wever geen centimeter van af. Maar het ziet er wel naar uit dat hij zijn tactiek heeft aangepast.

Verrottingsstrategie

Sinds 2007 volgt De Wever een verrottingsstrategie. Hij heeft die toen ook aan kartelpartner CD&V weten op te dringen. Het kwam er op neer dat men zo lang de vorming van een federale regering saboteert tot de Franstalige partijen bereid zijn om Vlaanderen meer bevoegdheden te geven. Leterme en De Wever kregen daarbij de steun van toenmalig Voka-voorzitter Urbain Vandeurzen. Die zei dat de regeringsvorming gerust maanden mocht aanslepen, ja zelfs twee jaar, maar dat de staatshervorming prioritair was.

Bij de verkiezingen van 2009 geraakte de N-VA in de Vlaamse regering en nam toen de zogenaamde Maddensdoctrine aan, genoemd naar de politicoloog Bart Maddens (KUL). Met de woorden van Maddens himself: “We stoppen met onderhandelen, we weten dat vroeg of laat de federale staat zonder geld zal komen te zitten en bij Vlaanderen zal moeten komen aankloppen. Als die van de deelstaten bijkomende inspanningen vraagt om de begroting in evenwicht te houden, dan is het ‘non’. Als Brussel extra federale middelen vraagt, is het ook ‘non’. Als de federale regering een beslissing neemt waar we het niet mee eens zijn, dan maakt Vlaanderen gebruik van de bestaande institutionele blokkeringsmechanismen om ‘non’ te zeggen. Ofwel zullen de Franstaligen over een paar jaar zelf smeken om een nieuwe staatshervorming, ofwel implodeert het Belgische systeem.”

Volgens dezelfde Maddens-logica moest Vlaanderen zelf zover mogelijk gaan in de invulling van haar bevoegdheden, en zelfs overschrijden of “buiten de lijntjes kleuren” zoals De Wever dat zei. Wat Vlaanderen ook deed. Vlaanderen voerde bijvoorbeeld een schoolpremie in, in feite een verkapte vorm van Vlaamse kinderbijslag is. Dat mag niet want kinderbijslag hoort tot de sociale zekerheid en is dus federale materie. Hetzelfde geldt voor de plannen voor een Vlaamse hospitalisatieverzekering. De harde kern van de N-VA liep warm voor deze Maddensdoctrine want hoe slechter het met België gaat, hoe groter de chaos, hoe beter voor de Vlaamse separatisten. Geen enkel compromis. 

Verleidingsstrategie

Maar nu is De Wever de grootste geworden. Veel mensen stemden voor hem in de hoop dat hij een einde zou maken aan het communautaire circus. Nieuwe stemmen voor N-VA die beweging in de tent willen, maar die, zo schrijft De Standaard, “niet behept zijn met de romantische of revanchistische sentimenten die het politieke inzicht van zoveel Vlaamse bewegers al decennia vertroebelen”.

Er is nu ook een stroming Siegfried Bracke in de N-VA. De voormalige VRT journalist zette al tijdens de verkiezingen de nieuwe tactische lijn uit: minder vendelgezwaai, minder geschreeuw over Vlaamse onafhankelijkheid, eerder spreken over confederalisme. Volgens De Standaard (vrijdag 18 juni 2010) doet De Wever er goed aan om in zijn strategie meer Bracke en minder Maddens te mengen. Dat betekent een terugkeer naar de strategie van de Volksunie uit de jaren zeventig, ook de Baertdoctrine genoemd naar de Volksunie politicus Baert. Die strategie bestaat uit drie regels: betekent het voorliggende communautaire akkoord een wezenlijke vooruitgang voor Vlaamse autonomie? Is de prijs ervoor niet te hoog? En maakt het verdere vooruitgang in de toekomst niet onmogelijk?

Volgens de Baertdoctrine wil De Wever ook met een mogelijk akkoord gewoon er voor zorgen dat er nieuwe stappen gezet worden richting Vlaamse onafhankelijkheid. Volgens de Baertdoctrine zaait elke staatshervorming de kiemen van de volgende tot het land barst. Ook zal er indien die logica wordt gevolgd geen sprake zijn van een herfederalisering van een aantal bevoegdheden waarvan de stompzinnigheid van de opsplitsing ondertussen al ruimschoots bewezen is zoals de geluidsnormen, klimaat, handelsbeleid, sport... De inrichting van een federale kieskring om een einde te maken aan het communautair opbod mag bij deze doctrine ook rekenen op een njet van de Vlaams-nationalisten.