Regeringsvorming :: Kan confederalisme sociaal zijn?

Volgens N-VA is het confederalisme de te volgen weg. Ook heel wat Franstalige politici zijn ondertussen die mening toegedaan. Philippe Moureaux (PS) noemt het zelfs de enige manier om België te redden.

De vergrijzing weegt zwaarder door in Vlaanderen dan in het Franstalig landsgedeelte: voor de pensioenen en gezondheidszorgen lopen de

Hoe je het ook draait of keert, confederalisme, dat is de laatste halte voor we het eindstation separatisme binnenrijden. Door de jaren heen is België omgevormd tot een federale staat. De opeenvolgende staatshervormingen hebben de gecentraliseerde Belgische staat onderverdeeld in taalgemeenschappen en gewesten. Confederalisme is een volgende stap richting verbrokkeling: de belangrijkste bevoegdheden komen in handen van de gewesten, slechts een handvol blijven federaal.

Als België morgen richting confederalisme evolueert, dan komen twee sleutelelementen van de federale staat onder vuur te liggen: de belastingen en de sociale zekerheid.

In alle federale landen, zoals Duitsland of Zwitserland, bestaan er mechanismen op het federale niveau om middelen over te hevelen van de rijkere regio’s naar de armere. Die herverdeling gebeurt in functie van de behoeften en is een uiting van de federale solidariteit. Als de belastingen geregionaliseerd worden, dan betekent dat het begin van het einde van die solidariteit: het geld van de Vlaamse belastingbetaler komt dan terecht in de Vlaamse schatkist. Het ‘rijkere’ Vlaanderen zou twee keer meer inkomsten halen uit belastingen dan Wallonië. In de praktijk zal dit erop neerkomen dat Brussel en Wallonië over een pak minder zullen kunnen beschikken, met nog meer armoede tot gevolg. Vlaanderen zou er echter ook bij verliezen, want Wallonië is veruit de belangrijkste handelspartner van Vlaanderen.

Geruzie zonder einde

Hetzelfde dreigt te gebeuren op het gebied van de sociale zekerheid, de tweede pijler van de federale solidariteit. Als hefboom zal de regionalisering van het arbeidsmarktbeleid worden gebruikt (zie ook Solidair nr. 24, 10 juni).

Ook hier dreigt de werkende bevolking (zowel Franstaligen als Nederlandstaligen) de rekening gepresenteerd te krijgen. Momenteel is er nog een transfer van 790 miljoen euro van Vlaanderen naar Wallonië. Vooral op het vlak van werkloosheidsuitkeringen. De sociale zekerheid regionaliseren betekent dat de toestand van werklozen in het zuiden van het land verslechtert.

Maar de vergrijzing zal dan weer harder toeslaan in Vlaanderen, waardoor er op het vlak van pensioenen en gezondheidszorg eerder transfers zullen zijn van zuid naar noord (voor 838 miljoen euro). De pensioenen regionaliseren zal dan ook ten koste gaan van de ouderen in het noorden van het land.

Moeten we dan het status quo verdedigen? Neen. De Belgische staat werkt inderdaad niet best. Er kan veel vereenvoudigd en gerationaliseerd worden. De vlucht vooruit van het separatisme zal echter alles nodeloos ingewikkeld maken. Separatisme leidt tot communautair geruzie zonder einde.

Een federale kieskring

In tijden van crisis mag het sociale vangnet niet ontmanteld worden, maar moet het net versterkt worden. In plaats van richting Waalse of Vlaamse buren te kijken, moeten we naar boven kijken, naar de multimiljonairs.

De sociale zekerheid, het recht op arbeid en de cao-onderhandelingen moeten dan ook federaal blijven. Iedereen heeft recht op een passend loon voor gelijk werk, welke taal men ook spreekt. Wie zijn werk verliest heeft recht op dezelfde steun en hulp, in welk gewest hij of zij ook woont. Of een bejaarde nu in Brussel, Vlaanderen of Wallonië woont, hij of zij moet hetzelfde recht hebben op een deftig pensioen.

Wij vragen dat er dringend maatregelen komen die de verschillende gewesten in ons land dichter bij elkaar brengen. Het Belgische federale model, met zijn gesplitste partijen, leidt per definitie tot verder opbod. Zoals in elk democratisch land, zouden ook bij ons alle inwoners moeten kunnen stemmen op kandidaten uit het hele land.

Dit zou ook helpen om het probleem Brussel-Halle-Vilvoorde op te lossen, want iedereen zou kunnen stemmen voor kandidaten op de taalrol die hij of zij zelf verkiest. Een federale kieskring is hier de oplossing: politici uit de drie gewesten stellen zich voor aan kiezers uit het hele land. (H.L & R.R.)