Regionalisering gezondheidszorg :: In wiens belang?

Nu hij informateur is, ziet Bart De Wever zijn kans schoon om de splitsing van de gezondheidszorg opnieuw hoog op de politieke agenda te zetten. Zijn motieven hiervoor zijn echter eerder communautair dan sociaal.

De groeinorm is bedongen door de vakbonden in de onderhandelingen met de werkgevers, die in ruil een daling van de loonlasten verkregen. Het is dan ook cynisch dat men wil snoeien in de groeinorm, maar niet in de lastenverlaging voor werkgevers. (Foto Solidair, Riet Dhont)

Vorige week gingen de topmannen van zowel de Christelijke als de Socialistische Mutualiteiten langs bij informateur Bart De Wever om hun visie te geven op de richting die de volgende regering uit moet gaan. Voor de N-VA-kopman zullen besparingen alleen in de gezondheidssector niet volstaan. Hij wil het hele gezondheidszorgbeleid overhevelen naar de gewesten.

De Wever en co. staan trouwens niet alleen met hun eis voor de regionalisering van de gezondheidszorg. In de fameuze vijf resoluties die het Vlaamse Parlement in 1999 aannam staat onder andere dat het gezondheidsbeleid moet worden gesplitst. En die resoluties werden, op Groen! na, door alle Vlaamse partijen goedgekeurd. Al onthield sp.a zich wel bij de stemming van de resolutie over de gezondheidszorg omdat ze – destijds toch – nog hun bedenkingen hadden.

The American way

Eigenlijk is het bijzonder vreemd te noemen dat er überhaupt wordt over gedacht om de gezondheidszorg te organiseren op Vlaams niveau. Het lijdt geen twijfel dat regionalisering leidt tot verzwakking van het solidariteitsbeginsel. Solidariteit organiseert men het best op een zo hoog mogelijk niveau. Op die manier heeft de gezondheidszorg een breder draagvlak om de risico’s te spreiden over zoveel mogelijk personen. Splitsen is per definitie gelijk aan uithollen van de solidariteit.

Maar de N-VA heeft het sowieso niet zo begrepen op het principe van solidariteit van rijken, gezonden, werkenden, jongeren met de zwakkeren in de samenleving. De N-VA is meer voor het verzekeringsprincipe waarbij de deur wordt opengezet voor de privésector. Rijk en arm betalen een even grote bijdrage aan de staat zoals dat bijvoorbeeld al het geval is bij de zorgverzekering (zie artikel elders op deze pagina). Als je meer wilt, kun je die “vrijwillig aanvullen met collectieve en individuele regelingen”, zoals in het N-VA-partijprogramma staat. Privéverzekeringen dus. Een sociale zekerheid geschoeid op Amerikaanse leest. Het principe wordt: hoe meer je bijdraagt, hoe meer je terugkrijgt.

“Communautair machogedrag”

De N-VA wil niet alleen de gezondheidszorg splitsen. Ze wil eigenlijk alles splitsen, tot aan de onafhankelijkheid van Vlaanderen. Door gezondheid over te hevelen naar de gewesten is het de Vlaams-nationalisten er dan ook niet om te doen een socialer beleid te voeren voor de Vlamingen, maar eerder om de nationale sociale zekerheid onderuit te halen.

Toen de Vlaamse regering in 2009 aankondigde werk te maken van een Vlaamse kinderbijslag en een Vlaamse hospitalisatieverzekering juichte de N-VA. “De eerste afwijzende reacties van Franstaligen bewijzen dat we op het juiste spoor zitten,” aldus toenmalig Vlaams parlementslid Jan Peumans. “Het zal de aanzet zijn tot een Vlaamse sociale zekerheid, omdat ik ervan overtuigd ben dat het zal werken als een vliegwiel.”

“Communautair machogedrag,” noemt professor Sociaal Beleid Bea Cantillon (UA) de poging om te knabbelen aan de federale sociale zekerheid. Volgens haar zouden de middelen voor de aanzet tot een Vlaamse sociale zekerheid evengoed gebruikt kunnen worden om de rusthuizen goedkoper te maken. Dat zou communautair geruzie vermijden, maar dat is natuurlijk niet de bedoeling van de N-VA’ers.

En wat met Brussel, Bart?

Over de manier waarop die Vlaamse gezondheidszorg dan moet worden georganiseerd, daarover zwijgen de voorstanders in alle talen. Als er maar gesplitst wordt, lijkt hun enige bekommernis. De gevolgen zijn nochtans zeer ingrijpend. Vooral in Brussel dreigt de situatie chaotisch te worden. Brussel telt immers veel gespecialiseerde ziekenhuizen, waar veel Vlamingen en Walen zich laten behandelen. En veel Brusselaars laten zich op hun beurt buiten Brussel verzorgen. En onder welk systeem vallen de Brusselaars dan? Simpel op te lossen, zeggen de Vlaams-nationalisten. Laat elke Brusselaar gewoon kiezen of hij tot de gezondheidszorg van Vlaanderen of Wallonië toetreedt. De kans is groot dat de meesten zullen kiezen voor het systeem dat voor hen het goedkoopste uitkomt. Nogal wiedes. De twee miljard euro die de Brusselaars jaarlijks uitgeven aan gezondheidszorg zullen dan volledig gedragen moeten worden door dat goedkoopste systeem, waardoor dat systeem binnen de kortste keren duurder wordt. Gevolg: een vicieuze neerwaartse cirkel.