Sociaal noodplan en alternatief besparingsplan van de PVDA+

Zowat alle politieke partijen stellen dezer dagen hun besparingsplan voor. Op 1 oktober 2009 heeft de PVDA al een tweeledig plan voorgesteld: “Een sociaal noodplan tegen de crisis en een links alternatief voor de besparingen”. Jo Cottenier van de studiedienst van de PVDA legt het plan uit, toont aan waarom het actueler is dan ooit en wijst op de verschillen met de plannen van de andere partijen.

Hoe een gat van 9 miljard vullen, zonder te snijden in de sociale zekerheid, de brugpensioenen, de gezondheidszorg, de ambtenaren of de lonen? (Foto Solidair, Salim Hellalet)

In cijfers uitgedrukt zag dit plan er zo uit:

Vandaag profileren alle partijen zich met een besparingsplan dat vertrekt van de vooruitzichten van het Planbureau. Om het tekort op de staatsbegroting te beperken tot 3% van het bbp tegen 2012 en om een begrotingsevenwicht te bereiken in 2015 heeft het Planbureau een besparingsroute uitgetekend van 22 miljard. Die ziet er als volgt uit:

Het alternatieve besparingsplan van de PVDA+

Het PVDA+ besparingsplan concentreert zich op de eerste twee jaar: hoe een gat van 9 miljard vullen? Het besparingsplan heeft als baseline: wie verantwoordelijk is voor de crisis en voor het tekort, betaalt het gat in de begroting.

De drie maatregelen zijn bedoeld om op korte termijn een drastische vermindering van het begrotingstekort te realiseren, zonder te moeten snijden in de sociale zekerheid, de brugpensioenen, de groeinorm van de gezondheidszorg, het aantal ambtenaren of de lonen, wat in praktisch alle plannen van de andere partijen wel voorkomt.

De drie maatregelen die wij voorstellen geven een richting aan. We ondersteunen voorstellen van  andere partijen die vanuit dezelfde filosofie vertrekken: het is niet de werkende bevolking die moet opdraaien voor de crisis en de redding van de banken. Men kan er dus zonder problemen andere aan toevoegen: een heffing op beursverrichtingen en financiële transacties (sp.a, Groen! en zelfs Open Vld) of het herinvoeren van de hoogste aanslagvoeten bij de personenbelasting (ABVV).

Vanuit de nu beschikbare gegevens kan de opbrengst van de drie voorgestelde maatregelen ook opgetrokken worden.

• De notionele intrest ‘kostte’ de staatskas 3,3 miljard euro in 2008 en men spreekt over minstens 4 miljard euro in 2009. Vooral de banken profiteren schaamteloos van dit godsgeschenk. Zelfs Open Vld vindt dit iets te gortig en stelt voor dat de grotere kapitaalbuffers die de banken hebben aangelegd sinds de crisis niet zouden genieten van de notionele intrest (op zich al 1,3 miljard).

• Volgens een recente studie van de ULB loopt de staatskas 20 miljard euro belastingen mis als gevolg van fiscale fraude. Dit bevestigt nogmaals eerdere schattingen. De 3 miljard die we hebben opgetekend is een minimum startschot van een ernstige jacht op grote fraudeurs, die vandaag nog van bescherming genieten. Het zijn de ‘laaghangende vruchten’, die gemakkelijk te plukken zijn. Dit cijfer kan jaar na jaar opgedreven worden en zo minstens gelijke tred houden met de groeiende kost van de pensioenen.

• In onze cijfers zijn de ‘terugverdieneffecten’ van het andere luik, het sociale noodplan van 11 miljard niet inbegrepen. Elk nieuwe werkplaats levert de staat 20 à 25.000 euro nieuwe inkomsten op (berekening Planbureau). 100.000 nieuwe werkplaatsen dichten het gat met 2 à 2,5 miljard euro.

Er mag ook opgemerkt dat de besparingsroute van het Planbureau geldt voor de gezamenlijke overheid. We gaan ervan uit, zoals de regering heeft voorgesteld, dat 65% van de inspanning moet geleverd worden door de federale staat en 35% door de deelstaten, gewesten en lokale overheden. Dit wil zeggen 6 miljard voor de federale staat, 3 miljard voor de andere, voor de eerstkomende twee begrotingen. Het spreekt vanzelf dat we voor de deelstaten, gewesten en lokale overheden dezelfde filosofie hanteren: geen besparingen op sociale noden, de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. 

Groen! houdt het op een verdeling van 80/20; Open Vld op 50/50, na een grote overdracht van bevoegdheden op confederale grondslag.

In tegenstelling met alle andere partijen wil de PVDA+ niet dat er een nieuwe vloedgolf van cadeaus wordt uitgedeeld aan de patroons. Open Vld, CD&V, sp.a en Groen! willen alle een nieuwe drastische verlaging van de sociale lasten voor de bedrijven. N-VA, LDD en VB doen natuurlijk niet onder. Op die manier wordt de staatskas geplunderd en de sociale zekerheid verder ondermijnd. Groen!, bijvoorbeeld, noemt het cijfer van 3,8 miljard verlaging van sociale lasten, wat zogezegd zou resulteren in 70.000 nieuwe werkplaatsen. Wat baten kaars en bril, als de uil...

Een sociaal noodplan voor inkomen, werk en sociale zekerheid

De PVDA+ wil vooral de nodige inkomsten vinden om de gevolgen van de crisis voor de werkende bevolking op te vangen.

Het is fijn dat er plots weer aandacht komt voor de grote vermogens en dat de campagne die de PVDA+ sinds maanden voert voor een miljonairstaks blijkbaar ook andere partijen heeft wakker geschud. Maar wij willen niet dat de opbrengst van een vermogensbelasting of van een belasting op inkomens uit vermogen (sp.a en Groen!) gebruikt wordt om het gat in de begroting te dempen. Wij willen nog minder dat die inkomsten worden verkwanseld aan vermindering van sociale bijdragen.

De drie voorgestelde maatregelen moeten integraal gebruikt worden voor de dringendste noden van de werkende bevolking.

• De opbrengst van de miljonairstaks dient voor werk (3 miljard), voor sociale zekerheid (3 miljard) en onderwijs (2 miljard). Drie miljard voor nieuwe jobs in sociale dienstverlening, bescherming van het milieu, woningbouw en alternatieve energie kan 50 à 80.000 jobs creëren. Dit geeft een terugverdieneffect van 1 à 2 miljard voor de staatskas. Ook investering in onderwijs en wetenschappelijk onderzoek creëert nieuwe werkplaatsen.

• Volgens de laatste onderzoeken (CREG rapport) kan de bijzondere winstheffing op Electrabel verdubbeld worden tot 1,8 miljard. 800 miljoen daarvan kan dienen om de koopkracht te beschermen door verlaging van btw op energie van 21 naar 6%. Eén miljard kan dienen voor investeringen in energiebesparende projecten en alternatieve energie. Dit creëert werk en genereert op zijn beurt nieuwe inkomsten voor de staatskas.

• De toepassing van het kiwimodel op geneesmiddelen kan de tussenkomsten van de sociale zekerheid met 1,5 miljard verminderen en de kostprijs van geneesmiddelen met 50 à 90% doen dalen. Dit mag niet gebruikt worden om de uitgaven van de gezondheidszorg te verminderen maar om de geneeskundige verzorging en hospitalisatie voor iedereen betaalbaar te maken. Door toepassing van het kiwimodel op medisch materiaal (gehoor, orthopedie, prothesen...) kan bijkomend bespaard worden en kan de kost voor de patiënt drastisch gedrukt worden.

De PVDA+ wil dat de openbare sector opnieuw wordt uitgebouwd en dat er openbare bedrijven of agentschappen worden opgericht voor sociale dienstverlening, milieubeheer en sociale woningbouw. In plaats van geld te verkwanselen om de winsten op te krikken kan het geld beter besteed worden om de openbare sector te versterken. Die kan het best ondersteund worden door een grote openbare bank, naar het model van de ASLK.