Tine Van Rompuy in Humo
De zus van Herman en Eric Van Rompuy komt op voor de PVDA+. Lees meer daarover in het boeiende interview dat Humo publiceerde.
Tine Van Rompuy, de zus van Herman en Eric komt op voor de PVDA: ‘Ik wil vechten tegen wantoestanden. Mijn broers hebben vast andere interesses’
Tine Van Rompuy de zus van Herman en Eric komt op voor de PVDA Op het eerste gezicht heeft Tine Van Rompuy meer talent voor vrolijkheid dan haar oudere broers. Ze heeft een filmpje op haar Facebookpagina gezet waarin haar broer Herman een travestiet wordt genoemd: ‘Da’s toch hilarisch?’ En wanneer fotograaf Marco Mertens haar een affiche in handen duwt waarop diezelfde broer – tevens premier – staat afgebeeld met een dikke rode clownsneus, lacht ze gulzig: ‘Onze Herman kan daartegen'
Maar Tine Van Rompuy is niet louter opgetrokken uit leute en lichtvoetigheid: vanbinnen brandt het heilige vuur van de verontwaardiging. Als het Generatiepact, de Witte Woede of de economische crisis ter sprake komen, trekt ze haar wenkbrauwen in dezelfde ernstige frons als Herman en Eric. Alleen komt zij niet op voor CD&V, maar voor de Partij van de Arbeid. Tot jolijt van zowel de Wetstraat- als de populaire pers: nooit kreeg de derde op de Europese lijst van de PVDA zoveel aandacht.
Tine Van Rompuy «Ik had wel verwacht dat er interesse zou zijn, maar ik had me nooit kunnen inbeelden dat ik zo’n hype zou worden. Tant mieux: als je op een lijst gaat staan, is het de bedoeling dat je aandacht krijgt. Anders moet je er niet aan beginnen.»
HUMO U hebt natuurlijk altijd van dichtbij kunnen zien wat politiek met een mens doet.
Tine Van Rompuy «Je zou het anders verwachten, maar de politiek was bij ons thuis niet alomtegenwoordig. Er werd wel over gesproken, zoals in elk normaal gezin, maar dan niet alleen in de partijpolitieke zin van het woord. We waren heel erg maatschappelijk geëngageerd, zij het allemaal op onze eigen manier. Mijn vader (Vic Van Rompuy, red.) was econoom: dat zou je ook een soort van engagement kunnen noemen. En mijn broers beschouwen hun werk voor hun partij evengoed als een engagement. (Glimlachend) Zelfs al is ’t dan een heel traditionele partij.»
HUMO Uw ouders waren heel gelovige mensen. Waren ze daarom zo verknocht aan de CVP?
Tine Van Rompuy «Dat was vooral omdat mijn vader sterk geloofde in de regulerende staat. Maar het was inderdaad een christelijk nest. Er werd altijd gehamerd op rechtvaardigheid, respect en naastenliefde. Die waarden hebben we nog altijd gemeen, denk ik, alleen hebben Eric en Herman er een andere invulling aan gegeven dan ik. »
Bij mij begint alles vanuit de verontwaardiging. Herinnert u zich het schandaal rond Vrij en Vrolijk nog? Dat was een instelling in Brasschaat waar sociaal gehandicapte kinderen in mensonwaardige omstandigheden leefden. Begin jaren 70 is dat in de pers verschenen. Dat was de eerste keer dat ik me kwaad maakte en me afvroeg: ‘Hoe kan dat nu? In wat voor een samenleving leven wij?’ Ik heb toen besloten dat ik me wil inspannen om dat soort wantoestanden te voorkomen. Mijn broers waren daar niet mee bezig zoals ik. Enfin, ze hebben vast andere interesses.»
HUMO Uw vader was een hoogleraar economie met een zekere renommee. Uw broers en ook uw zus zijn in zijn voetsporen getreden, u ging als enige iets anders doen.
Tine Van Rompuy «Het lag in de lijn der verwachtingen dat ik ook economie ging studeren. Maar dat was buiten mij gerekend, hè (lacht). Ik wilde met mensen bezig zijn, niet met cijfers. Ik heb uiteindelijk voor psychiatrische verpleegkunde gekozen.»
HUMO Viel dat in goede aarde?
Tine Van Rompuy «Euhm… Waarom niet? (lacht) Ik ben altijd een buitenbeentje geweest. Niet dat ik zo vaak overhoop lag met de rest van de familie, zeker niet, maar ik maakte andere keuzes. Dat botste wel ’s, natuurlijk, maar we dreven het nooit op de spits. Mijn ouders hebben altijd veel ontzag gehad voor verpleegsters. Het is een mooi beroep.»
HUMO Waarom hebt u specifiek voor de psychiatrie gekozen?
Tine Van Rompuy «Omdat ik begeesterd ben door de menselijke psyche. En ik heb een voorliefde voor alles wat anders is. En in de psychiatrie is véél anders. De patiënten, ja, maar veel van de mensen die er werken durven ook te kiezen voor andere oplossingen.»
Toen ik in Leuven op de verpleegstersschool zat, ben ik vrijwilligerswerk gaan doen in de psychiatrische kliniek van Kortenberg. De psychiatrie heeft me gepakt en niet meer losgelaten.»
HUMO En terwijl u studeerde zaten uw broers al tot over hun oren in de partijpolitiek. Wat herinnert u zich daar nog van?
Tine Van Rompuy «Ik heb nooit anders geweten. En zij ook niet, denk ik. Ze wisten alle twee al op jonge leeftijd dat ze een carrière zouden uitbouwen bij de CVP. En het is ook snel gegaan. Wat hebben ze allemaal niet gedaan? Jongerenvoorzitter? Of was het ondervoorzitter? Eric en Herman waren al heel jong CVP’ers. En ik was al heel jong… anders (lacht hard).»
HUMO U komt uit een gezin dat het establishment welhaast belichaamt, en toch gaat u altijd op zoek naar het alternatieve. Van wie hebt u dat non-conformistische trekje?
Tine Van Rompuy «Geen idee. Zeker niet van mijn ouders. We zouden het al een paar generaties vroeger moeten gaan zoeken. Op dat vlak ben ik een unieke Van Rompuy (lacht). »
Hoe moet ik dat nu uitleggen? Ik heb ervoor gekozen om dichter bij de mensen te staan. ‘Midden de mensen’ (een paar jaar geleden de verkiezingsslogan van de CVP, red.) is voor mij meer dan een slogan. Mijn broers, en de politiek in het algemeen, staan daar veel verder van af. Eric zei onlangs nog: ‘Ik ben ook bezig met de mensen, zenne.’ Dat is misschien wel waar, maar ik sta niet alleen tijdens de verkiezingen tussen de mensen. Het is mijn leven. Van ’s morgens tot ’s avonds laat.»
HUMO U was 13 in mei ’68: wellicht te jong om de straat op te gaan.
Tine Van Rompuy «Ja. Maar Eric en Herman praatten er wel over – zij zaten toen aan de universiteit. En dan kwam het vaak tot discussies met onze vader, zoals bij veel gezinnen in die tijd. De jeugd kwam in opstand.»
HUMO Zélfs uw broers?
Tine Van Rompuy (denkt na) «Een beetje, misschien (lacht). Nee, veel revolte heb ik thuis niet gezien.»
HUMO U bent een overtuigd syndicaliste. Dat lag niet voor de hand
in het gezin Van Rompuy, ook al bent u lid van de christelijke vakbond LBC.
Tine Van Rompuy «De klap op de vuurpijl! Maar Eric is nu wel heel trots op mijn inzet voor de internationale werking van de vakbond. Ik ben elke dag bezig met Stop The Killings, een koepel van vakbonden en ngo’s die samen protesteren tegen de moorden en verdwijningen van mensenrechtenactivisten, vakbondsleiders en journalisten op de Filipijnen. Tot nog toe zijn daar 910 mensen vermoord, onder wie vrouwen en kinderen! De media zijn niet geïnteresseerd, omdat het een arm land is, ver van hier. Daarom zet ik mij daarvoor in. »
Ik ben al 25 jaar bij de vakbond. Midden jaren tachtig werkte ik in een klein psychiatrisch ziekenhuis in de Mechelsestraat in Leuven, en dat wilden ze sluiten. We hebben ons daar toen tegen verzet: in het belang van de werknemers, maar ook van de patiënten. En dat is gelukt: het ziekenhuis is er nog altijd. Het was écht pionierswerk. In die jaren heeft de non-profitsector de nonnekesmentaliteit afgeschud – van ’s morgens tot ’s avonds dienstbaar zijn, knikken en niet klagen. Wij hebben ook een gezin, wij moeten af en toe ’s kunnen ademen en leven. »
De Witte Woede is nog altijd mijn dada. Ik ben er al bij van
in ’89, toen we voor het eerst op straat kwamen voor meer jobs, meer budget en meer kwaliteit.»
HUMO Uw broers staan niet meteen bekend als grote fans van de vakbeweging. Dat moet vonken geven op familiefeesten.
Tine Van Rompuy «Op familiefeesten proberen we zo weinig mogelijk over politiek te praten – we zien elkaar al niet veel, en er zijn nog andere dingen in het leven. Als de politiek dan toch ter sprake komt, gaat het meestal over gezondheidszorg. Tot ergernis van Herman en Eric, want ik ben Madame Witte Woede en zij zijn cijferaars. Ze goochelen dan graag met de begroting: ‘Maske, wat gij zegt is niet realistisch.’ Ik denk dan: het is wél realistisch, het is een kwestie van keuzes maken. Gezondheidszorg is een recht; we moeten daar gewoon geld voor vrijmaken. Punt.»
Zotte communist
HUMO Uw broer Eric was naar eigen zeggen niet erg geschrokken toen u kleur bekende voor de PVDA: ‘We wisten dat Tine van een ander gedacht was.’ Doelt hij dan op uw sympathie voor Geneeskunde voor het Volk?
Tine Van Rompuy «Wellicht, hè. Dat is iets wat mij al jaren boeit. Toen ik een puber was, las ik er veel over in de krant. Vergeet niet: Geneeskunde voor het Volk bestaat al van in de jaren 70. Ik ben zelfs nog mee gaan protesteren toen ze Kris Merckx wilden laten interneren. Ze wilden hem zot laten verklaren.»
HUMO Omdat hij een communist was?
Tine Van Rompuy «Communist, communist… Omdat hij anders was, er vernieuwende ideeën op nahield. Ik dacht: ‘Een dokter laten interneren? Dat kan toch niet?!’ Weer die verontwaardiging, hè. Ze wilden hem wegsteken omdat hij de almacht van de Orde van Geneesheren aan de kaak stelde. Dat doet Geneeskunde voor het Volk nog altijd, trouwens, en zeer terecht. »
Die dokters doen prachtig werk. Ze leveren heel goede geneeskunde voor een betaalbare prijs. Gratis zelfs, want ze werken tegen het terugbetalingstarief. En veel profs zouden nog veel van hen kunnen leren, want het zijn experts in hun vakgebied. Omdat ze in de praktijk staan en hun expertise gebruiken voor de ménsen, niet voor het prestige of het geld.»
HUMO In februari moesten 54.000 Belgen een beroep doen op de zogenaamde derdebetalersregeling omdat ze hun doktersfactuur niet konden betalen. U werkt in één van de grootste ziekenhuizen van het land: merkt u dat de crisis zwaar toeslaat?
Tine Van Rompuy (kwaad) «Natuurlijk merk ik dat! En dat doet pijn, écht waar. Mensen stellen een bezoek aan de specialist uit en laten zich minder snel opnemen. Want dat is niet meer vanzelfsprekend als je geen hospitalisatieverzekering hebt. Maar dat kost geld, hè?! »
We hebben in België nog altijd een goede gezondheidszorg, maar ik vang toch op dat dokters twee keer nadenken voor ze een stent (metalen buisje dat gebruikt wordt om bloedvaten open te houden, red.) plaatsen: ‘Want dat kost veel centen!’ Dan denk ik: ‘Verdekke, ze kunnen 15 miljard ophoesten voor de banken, maar de gezondheid van de mensen mag niets kosten?’ Allez mannen, wat is dat nu? En dat ze die bazen van Fortis gigantische ontslagpremies en pensioenen geven, da’s helemaal om van omver te vallen. Dat kan toch niet?»
HUMO Uw partij ijvert al jaren voor het kiwimodel, dat de gezondheidszorg een stuk betaalbaarder zou maken. Dat is ook één van uw belangrijkste strijdpunten.
Tine Van Rompuy «Maar ja! Waarom moet een stent zoveel geld kosten? Niet omdat het spulleke zelf zo duur is, dat heeft een dokter me zelf gezegd. Nee: de producenten houden de prijs van geneesmiddelen en medische apparatuur kunstmatig hoog. Dus zeggen wij: schrijf een openbare aanbesteding uit, en kies per geneesmiddel of soort scanner voor één producent – het beste wat op de markt is voor de laagste prijs. Met dat systeem zal de prijs zwaar zakken. In Nieuw- Zeeland werkt dat heel goed, en ook in Nederland wordt het gedeeltelijk toegepast. Het zou ons heel wat geld besparen. Ik ben niet goed met cijfers, maar in zijn boekje ‘Op mensenmaat’ schrijft Peter Mertens (PVDA-voorzitter, red.) dat het kiwimodel 1,6 miljard euro kan opbrengen.»
HUMO Uw broers hebben een liefde voor cijfers, zegt u. Hebben zij oor naar uw argumenten?
Tine Van Rompuy «Dat zou je denken, hè? Maar ze luisteren toch niet (lacht). Ze kiezen ervoor om niet in te gaan tegen de bedrijven, zeker? Want wie runt de economie, en bij wijze van spreken ook de staat? De fabrieken en de CEO’s, hè. De geneesmiddelenindustrie heeft een heel sterke lobby. »
Maar er zit schot in de zaak. Dokter Dirk Van Duppen van Geneeskunde voor het Volk heeft het kiwimodel lang geleden op de agenda gezet, maar nu zijn de Christelijke Mutualiteit en de KWB ook fans aan ’t worden. En ik geloof dat er al een wetsvoorstel is ingediend in het parlement.»
Het rode gevaar
HUMO U hebt tot uw 53ste gewacht om in de politiek te stappen. Omdat u uw broers niet in een lastig parket wilde brengen?
Tine Van Rompuy (verbaasd) «Nee. Waarom zou ik daar rekening mee houden? Ik ben een moeder van drie dochters: het zou van het goede te veel zijn geweest om dat te combineren met de politiek, mijn job en de vakbond. Bovendien staat de PVDA me nu pas voor de volle 100% aan. De partij is opener geworden: er is nu ruimte voor samenwerking met de CM en de KWB. Dat kon vroeger allemaal niet. Toen vond ik het te veel de partij van (trekt vies gezicht) het eigen groot gelijk.»
HUMO In ‘TerZake’ liet u van de weeromstuit weten dat u geen communist genoemd wilt worden. Waarom niet?
Tine Van Rompuy «Omdat dat woord niet bij mij past. Ik ben een échte socialist.»
HUMO Wat is het verschil tussen een communist en een socialist?
Tine Van Rompuy (blaast) «Zeg, man… Aan dat soort debatten ga ik mij niet wagen zenne. (Denkt na) Ik ben een echte socialist omdat ik wil opkomen voor de kleine man, ik ben tégen uitbuiting. En ik zal niet toegeven aan de druk en de eisen van de CEO’s. Bij de SP.A zitten waarschijnlijk ook mensen met het hart op de juiste plaats, maar die partij straalt niet uit waar ik voor sta.»
HUMO Is de SP.A nooit een optie geweest?
Tine Van Rompuy (schudt het hoofd) «Ik zou het niet over mijn hart krijgen om bij een partij te gaan die het Generatiepact heeft goedgekeurd. De mensen langer laten werken: hoe komen ze erbij? De mensen hebben het al moeilijk genoeg met de werkstress die altijd maar blijft toenemen, en de stress van het leven tout court. Alstublieft zeg.»
HUMO In een recent verleden dweepte de PVDA nog met communistische regimes als die van Cuba en Noord-Korea, en voormalig voorzitter Kris Merckx sprak tien jaar geleden nog vergoelijkend over Stalin. Stoort dat u niet?
Tine Van Rompuy (haalt schouders op) «Wat die allemaal gedaan hebben in het verleden is hun zaak. Als ze het verleden achter zich willen laten, is het voor mij oké. Als ik teksten van de PVDA lees, het boek van Peter Mertens bijvoorbeeld, vind ik niets meer terug van dat soort extreme standpunten. Ze zijn geëvolueerd.»
HUMO Uw broer Herman is naar eigen zeggen ‘gevaccineerd’ tegen het marxisme nadat een pater hem boeken had laten lezen over ‘het rode gevaar’.
Tine Van Rompuy «Herman is een echte econoom, hè, met een ander maatschappijbeeld. Het is normaal dat we van mening verschillen – het omgekeerde zou pas raar zijn. Dan zouden we zéker de kranten halen!»
HUMO Veel mensen vinden de PVDA nog altijd een curiosum, ook al hebben ze mogelijk sympathie voor de ideeën van de partij.
Tine Van Rompuy «Omdat ze de partij niet kennen. Vroeger reed de PVDA zich vast in grote ideologieën en verhalen, nu doet ze aan politiek via concrete punten. We moeten een soort Robin Hood van de politiek worden, in dienst van de gewone man. Misschien kunnen mensen zoals ik helpen om de PVDA beter te leren begrijpen. Waarom niet? Mensen zijn op zoek naar een alternatief. En dan denk ik dat ze dat beter bij ons zoeken dan bij Dedecker of het Vlaams Belang.»
HUMO U staat als onafhankelijke op de lijst. Weet u waarom ze u gevraagd hebben?
Tine Van Rompuy «Het was niet de eerste keer dat ze mij vroegen, hoor. Ik denk dat de partij altijd op zoek is naar geëngageerde mensen.»
HUMO Vreest u niet dat ze u vooral gekozen hebben vanwege uw achternaam? Een Van Rompuy op de lijst van de PVDA: dat kan tellen.
Tine Van Rompuy «Da’s toch goed gezien? Ze hebben er een goede zaak aan gedaan, hè.»
HUMO Hebt u uw broers op voorhand voorhand gevraagd: ‘Vinden jullie het oké?’
Tine Van Rompuy «Mijn broers? Om toestemming gevraagd? Waarom zou ik dat doen? Nee, ik heb alleen de mening gevraagd van mijn vrienden, collega’s en mensen van de vakbond. Die zagen dat wel zitten. Ik heb dan gezegd: ‘Awel vooruit: we gaan ervoor.’»
HUMO Hebt u al nagedacht over 7 juni? Met welk resultaat zou u tevreden zijn?
Tine Van Rompuy «Voor mezelf heb ik geen cijfer in gedachten – ik weet het écht niet – maar voor de partij hoop ik op een verrassing. Ze zeggen toch dat elke verkiezing één grote verrassing in petto heeft?»
HUMO Maakt u zelf kans om verkozen te worden?
Tine Van Rompuy «Waarom niet? Ik denk ook dat we dat goed zouden doen. In Hoboken zitten er al PVDA’ ers in de gemeenteraad, en in Zelzate ook. Oké, dat is niet hetzelfde als in een parlement zitten, of in de regering, maar die mensen hebben toch ook iets te zeggen? Ze hebben al ’t één en ander verwezenlijkt, hoor ik.»
HUMO Om een zetel te halen moet uw partij wel de kiesdrempel van 5% halen. Zit dat erin?
Tine Van Rompuy «Zeker. En waarom niet veel meer?»
HUMO 10%?
Tine Van Rompuy «Of nóg meer? Dat is niet ondenkbaar. De vernieuwingsoperatie is nog maar een jaar bezig: als die wordt doorgezet, kan de PVDA op termijn misschien uitgroeien tot een grote linkse zweeppartij, zoals de SP in Nederland.» Euromiljonair
HUMO Er heeft nog nooit iemand van de PVDA in het parlement gezeten. Waarom zou dat nu anders zijn?
Tine Van Rompuy (wijst naar affiche aan het raam) «‘Eerst de mensen, niet de winst.’ Wij ménen dat. De economische crisis snijdt heel diep, en niet één van de andere partijen is er echt mee bezig. Groen! niet, CD&V niet en – I am very sorry – de SP.A ook niet. Nu er verkiezingen zijn hoor ik de andere politici al afkomen (zaagstemmetje): ‘Wij gaan de crisis oplossen.’ De CVP zal dat ook zeggen, maar na de verkiezingen zullen ze niets anders doen dan besparen, besparen en besparen.»
HUMO Hoe zou u de crisis aanpakken?
Tine Van Rompuy «Om te beginnen kunnen ze eens zoeken naar oplossingen voor de werkloosheid bij jongeren. Daar hebben wij met de Witte Woede jaren op gehamerd: zorg dat er een 32-urenweek komt, mét behoud van loon. Dat is toch een prachtig idee? Je maakt plaats voor extra banen, en je verlicht de druk op de mensen. Wat doen ze nu? Mensen afpeigeren, zodat ze volledig kapot zitten op hun 58ste. En dan durven de socialisten nog voor het Generatiepact te stemmen, zodat mensen nog langer aan het werk moeten!»
HUMO Het Generatiepact moest er volgens de bedenkers komen om de kosten van de vergrijzing op te vangen: binnenkort zijn er te weinig mensen aan het werk om de pensioenen te betalen.
Tine Van Rompuy «Dat is toch een dwaze redenering? Als je oude mensen langer aan het werk houdt, pak je de jobs van de jongeren af. Je creëert dus alleen maar problemen bij. Nee: zet alle jonge mensen aan het werk en het komt in orde. Het cynische is dat de bedrijven graag werkloosheid hebben. Dat is een machtsspel, zo houden ze druk op de ketel. »
Trouwens: de kosten van de vergrijzing kan je ook op andere manieren opvangen. Ik ben gewonnen voor een euromiljonairstaks – nog een idee dat Peter Mertens in zijn boekje naar voren schuift.»
HUMO Een vermogensbelasting, met andere woorden?
Tine Van Rompuy «Is dat zo vergezocht? Het ACV is daar ook al heel lang voor – het staat zelfs in het programma. Als je 2% belasting heft bij mensen die meer dan een miljoen euro per jaar verdienen, win je maar liefst 6,8 miljard euro. Daar kan je al iets mee doen. Het is een nuttige en een rechtvaardige belasting, ik begrijp niet dat de CD&V daar niet achter staat. Ze zijn daar niet mee bezig, hè. Terwijl de problemen zo groot zijn. Ik hoor steeds vaker dat mensen hun hypothecaire lening niet meer kunnen afbetalen.»
HUMO Premier Van Rompuy heeft al aangekondigd dat we van zijn regering niets meer moeten verwachten tot na de verkiezingen. Breekt uw hart als u uw broer zoiets hoort zeggen?
Tine Van Rompuy (luid) «Maar ja! Ik vind dat écht erg. Ik kan me voorstellen dat hij het er zelf ook heel moeilijk mee heeft. Hij heeft een ondankbare job, met een verschrikkelijke erfenis: ik zou niet graag in zijn schoenen staan. Hij had er zelf ook niet veel zin in, dat zegt toch genoeg? Het is een erg moeilijke coalitie, en dan dat communautaire geruzie… Dat interesseert hem ook niets, hoor.»
HUMO Uw broer Eric wel. Hij was één van de CD&V’ers die bleven zeggen: ‘Geen regering zonder splitsing van BHV.’
Tine Van Rompuy «Eric heeft al sinds hij jong was een Vlaamse reflex. Ik weet niet van waar hij dat heeft, zeker niet van onze ouders. Misschien heeft hij dat op school opgedaan, in Brussel. Hij en Herman zaten op het Sint-Jan Berchmanscollege – de meisjes gingen naar Maria Boodschap, zo hoorde het in de tijd. »
Bij de nonnetjes zat die Vlaamse reflex er ook stevig ingebakken, maar mij heeft het nooit geïnteresseerd. Het is onvoorstelbaar dat dat thema zo lang de agenda heeft bepaald, terwijl de mensen zich afvroegen: ‘Hoe moet ik mijn kinderen eten geven en mijn huishouden runnen?’ Ik heb vaak gedacht: ‘Waar zijn jullie toch mee bezig?’»
HUMO Met ‘jullie’ bedoelt u ook: uw broers.
Tine Van Rompuy «Ik heb het ze vaak gezegd. Maar dat haalt niets uit: dure de comprenure, hè. Zij kunnen mij niet overtuigen, en ik hen niet. Ik denk dat we ons daar stilaan bij hebben neergelegd.»
Tom Pardoen
Foto’s Marco Mertens
Met toestemming overgenomen van Humo
