VN-resolutie over Syrië :: Stap naar een oplossing of onaanvaardbare inmenging?

“Een duistere dag voor de VN-Veiligheidsraad, voor het Syrische volk en voor alle democraten”, zei minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders. “Een morele schandvlek”, vond zijn Franse collega Juppé. Hillary Clinton noemde het “een wanvertoning”. Het Russische en Chinese veto tegen de VN-resolutie om Syrië te veroordelen werd in het Westen genadeloos afgemaakt. Terecht?

Dat de situatie in Syrië uit de hand loopt staat buiten kijf. Maar of de voorgestelde VN-resolutie een stap naar een oplossing is, valt te betwijfelen. En dat om verschillende redenen.

De resolutie werd ingediend door de VS, Groot-Brittannië, Frankrijk en een aantal Arabische landen, waaronder Qatar, Saoedi-Arabië en Libië¹. Niet meteen een club die op een evenwichtige manier tegen Syrië aankijkt. De genoemde Westerse landen hebben ervoor gezorgd dat de verschillende oppositiegroeperingen werden geïntegreerd in de Syrische Nationale Raad. Zoals ze eerder ook deden met de Nationale Overgangsraad in Libië. En de genoemde Arabische landen steunen actief de Syrische opstandelingen, met propaganda (Qatar, met zijn zender Al-Jazeera), met wapens (Saoedi-Arabië) en met strijders (Libië).

In het verleden waren resoluties van de VN-Veiligheidsraad al vaak de voorbode van een militaire interventie. De chaos die het ‘bevrijde’ Libië vandaag kent, met de complete vernietiging van de maatschappij, de opmars van islamfundamentalisten en tribalisten en de invasie van westerse bedrijven: het startte allemaal met een VN-resolutie (resolutie 1973, van 20 maart 2011). Die zette de deur open voor een no-flyzone boven Libië en dus voor de NAVO-aanval. Rusland en China onthielden zich bij die Libië-resolutie. Vandaag rechtvaardigt de Russische Buitenlandminister Sergej Lavrov zijn veto van de Syrië-resolutie precies vanuit de wil om een Libisch scenario te vermijden. Rusland en China krijgen voor hun veto trouwens ook de steun van de Latijns-Amerikaanse ALBA-landen.²

Eenzijdige resolutie

De tekst van de resolutie is alleszins erg eenzijdig. Ze bevat uitgebreide en verregaande eisen aan de Syrische overheid, tot en met de eis voor een “politieke transitie”, zeg maar regime change. Dit is duidelijk een inmenging in Syriës binnenlandse aangelegenheden, iets wat het VN-Handvest verbiedt.

Maar de gewapende oppositiegroeperingen worden in de resolutie met fluwelen handschoenen aangepakt, met alleen de vraag om “alle geweld te stoppen”. In Syrië gaat het immers niet om een vreedzame volksopstand tegen Assad. Zondag raakten nog negen Syrische militairen gedood en 21 gewond bij gevechten in de noordelijke provincie Idlib. BBC-journalist Paul Wood, die door de oppositie de stad Homs was binnengesmokkeld, filmde een aanval op een basis van het regeringsleger door het Vrije Syrische Leger, met kalashnikovs en granaatwerpers.³ Het rapport van de observatiemissie van de Arabische Liga spreekt zelfs van “thermische bommen en antitankgeschut” in de handen van gewapende groepen, die daarmee “gewelddaden plegen tegen regeringstroepen en burgers”⁴

Hoe moet het nu verder? Als het niet kan mét de VN, dan maar zonder, vinden de Amerikanen. Ze willen werk maken van een coalition of the willing om de Syrische regering verder onder druk te zetten. Rusland volgt een andere weg en bood zijn diensten aan om in het Syrisch conflict te bemiddelen.

1. DayPress News, 5 februari
2. Junge Welt, 6 februari
3. BBC, 5 februari
4. Institut Tunisien des Relations Internationales