Wat nieuws, dokter Eric?

Eric Hufkens, dokter Geneeskunde voor het Volk, Marcinelle

Deze week vielen we in de prijzen. Ons werk over de overbelastingsletsels van pezen, spieren en gewrichten ten gevolge van het werk, kreeg de prijs “Santé et entreprise 2011”. Ikzelf werk in het project namens Geneeskunde voor het Volk Marcinelle en het atelier gezondheid van het sociaal forum van Charleroi, samen met het ABVV en C-Dast.

De kracht van het project ligt niet zozeer in de vaststellingen, alhoewel ook die niet te onderschatten zijn: zo bleek uit de resultaten van de enquête dat 84 % van de werkende mensen het afgelopen jaar had geleden onder overbelastingsletsels; hoe zwaarder de belasting, hoe hoger dit percentage. Het originele van het project ligt vooral bij de manier waarop het gevoerd werd. Het zijn de vakbondsafgevaardigden op de werkvloer die de eigenlijke enquête voerden. Daardoor hadden de ondervraagde mensen genoeg vertrouwen om de vragen eerlijk te beantwoorden en om niet – zoals dikwijls gebeurt – de klachten weg te moffelen uit schrik om hun job te verliezen. Individueel lijden op het werk wordt zo een collectieve zaak, met een gemeenschappelijke oorzaak, namelijk de arbeidsomstandigheden en de arbeidsorganisatie. Daarmee kunnen de delegees dan weer aan de slag om veranderingen af te dwingen.

Dankzij mijn bijdrage aan dit project is mijn praktische kennis over die overbelastingsletsels fel verhoogd en kan ik de mensen die zich op de consultatie aanbieden, beter begeleiden. Vele van mijn patiënten werken in kleine bedrijven, waar de werkdruk dikwijls hoger is, en de mogelijkheden om er iets tegen te doen veel kleiner dan in grotere bedrijven waar de vakbond voor weerwerk kan zorgen. De situatie is dus ronduit zorgwekkend: vele mensen, zelfs jongeren, offeren hun gezondheid op om te proberen aan de opgelegde werkomstandigheden te voldoen. Een bij voorbaat verloren opdracht. Voor velen onder hen is het dan ook onmogelijk om “langer aan het werk te blijven”, zoals de regering (en de patroons, en Europa) eisen.

Ik schrok dan ook toen ik in de pers opiniestukken las van “dé jongeren”, die blijkbaar niet gehinderd door enige kennis van zaken, berichten plaatsen op Twitter en Facebook en dergelijke meer, waarin ze stellen dat de mensen best wel wat langer kunnen werken, aangezien ze langer leven en anders het pensioen niet meer betaalbaar zou zijn. Weten die “jongeren” dan helemaal niet, dat er een belangrijke sociale ongelijkheid bestaat tegenover deze langere levensverwachting? Hoe lager de sociale klasse, hoe minder de levensverwachting stijgt. De situatie is nog veel erger als er gekeken wordt naar de levensverwachting in goede gezondheid: voor de lagere sociale klassen ligt die lager dan de pensioenleeftijd, en voor vrouwen op de laagste trap neemt die de laatste jaren nog af!

Bekeken vanuit een ruimere context lijken de standpunten van die jongeren nog hallucinanter: nog nooit in de geschiedenis van de mensheid werd er meer rijkdom geproduceerd, en nog nooit was die rijkdom ongelijker verdeeld, maar twittergewijs lijkt het makkelijker om de vakbonden aan te vallen, dan om de strijd te ontwikkelen om dat onrecht aan te pakken.

Mij vind je alleszins aan de kant van de stakers!

Eric